Wie de wintertuin inkijkt, ziet vaak een mat van platgedrukt gras: hier en daar een natte plek, een tikkeltje dof groen onder een laken van gevallen bladeren. In februari, wanneer het daglicht langzaam wint, jeuken de handen van menig tuinliefhebber om de maaier uit de schuur te rollen. Maar juist in deze maand kan één terugkerende gewoonte de grasmat in het voorjaar sterk beïnvloeden.
Te vroeg maaien: een stille verzwakker
In februari lijkt het gras soms slordig lang, maar schijn bedriegt. De winter is voor het gazon een fase van herstellen en reserves aanleggen. Toch grijpen veel mensen nu al naar de grasmaaier. Grasmaaien in deze periode haalt de bovenste groene laag weg, de laag die net bezig is energie te verzamelen in de wortels.
Het gevolg merk je pas later. Een gazon dat te vroeg wordt gemaaid, groeit dunner terug. De sprieten staan verder uit elkaar, de bodem is zichtbaar en licht en lucht raken uit balans. Het gras blijft kwetsbaar.
Bodem en wortels: meer dan een stevige ondergrond
Na een winter vol regen of lichte vorst is de bodem vaak nog nat of ijzig hard. Elke stap drukt de wortels dieper samen. Bodemverdichting klinkt abstract, maar het beïnvloedt zichtbaar hoe het gras groeit: minder zuurstof in de grond betekent trage, zwakke groei.
Ook het maaien zelf, of het slepen met gereedschap, kunnen schade geven. Loop liever niet op vochtig gras; het spoor blijft lang zichtbaar. Gras dat met rust gelaten wordt, herstelt vanzelf en legt een dichter web van wortels aan.
Observeren boven handelen
Februari vraagt niet om ingrijpen. De rustperiode is juist bedoeld als herstel. Takken, speelgoed, of een vergeten bal op het gazon blokkeren zonlicht en frisse lucht. Een snelle ronde met de hark houdt het gras open, zodat zuurstof het bodemleven bereikt.
Bladeren horen niet thuis op het gazon, maar vinden wel een tweede leven als bladcompost naast het gras. Zelfs mos verdient aandacht zonder direct ingrijpen: het vertelt wat over schaduw of vocht en vraagt om geduld in plaats van actie.
Het juiste moment om te beginnen
Pas als de lente zich aankondigt, verandert het ritme. Wacht tot de bodemtemperatuur boven de 6 graden ligt, de luchttemperatuur minimaal 8 graden is en de grond stevig aanvoelt. Dan pas is maaien gunstig voor het gras.
Maai nooit meer dan een derde van de hoogte. Zo blijft genoeg blad over om energie op te vangen. Twee keer per jaar bemesten versterkt de dichtheid van het gazon en maakt chemische bestrijding haast overbodig, want een volle grasmat laat amper ruimte voor onkruid.
Rust en zorg als investering
In de tuin wint vaak het geduldige oog. Gras dat in de winter niet te vroeg wordt gekortwiekt, groeit dichter en sterker op eigen kracht. Vanuit de stilte in februari ontstaat het stevige tapijt waarop voeten maanden later vol vertrouwen kunnen landen.
